De ademhaling is een belangrijk onderdeel in het dagelijkse leven en werkt nauw samen met ons lichamelijk en geestelijk functioneren.

We hoeven in principe nooit bewust op onze ademhaling te letten. Ademen is een autonoom proces (net zoals het kloppen van het hart). Dit wilt zeggen dat het buiten ons bewustzijn om wordt geregeld. Wanneer het lichaam het nodig heeft past de ademhaling zich automatisch aan. Als je lichamelijk een intensieve inspanning verricht of als er een sterke reële angst is zal je merken dat de ademhaling vanzelf sneller en hoger wordt.

Ondanks dat ademen een autonoom proces is kunnen we toch invloed uitoefenen op de ademhaling. We kunnen dit proces bewust sturen als we bijvoorbeeld een ballon opblazen of we kunnen de ademhaling tijdelijk stoppen wanneer je een stukje onder water zwemt. Echter we kunnen de ademhaling ook onbewust beïnvloeden.  Dit gebeurt vaak a.g.v. van kortdurende of langdurige stress. We noemen dit Hyperventilatie.

Tijdens het hyperventileren adem je te veel. Je ademhaling is bedoeld om koolstofdioxide (CO2) uit je lichaam te verwijderen en zuurstof op te nemen. Als je hyperventileert verwijder je echter teveel CO2 en neem je teveel zuurstof op. Door de verstoorde balans treden er lichamelijke veranderingen op zoals het vernauwen van de bloedvaten. Hierdoor ontstaan er allerlei lichamelijke verschijnselen zoals tintelingen in de handen of rond de mond, duizeligheid of koude handen en/of voeten.

Oorzaken en symptomen

Er bestaan twee vormen van hyperventilatie:

  • De acute vorm is bij de meeste mensen bekend. Je begint sneller en dieper te  ademen en je hebt het gevoel dat je niet genoeg lucht binnen krijgt.
  • De chronische vorm is onbekender, maar komt veel vaker voor. Bij deze vorm is de ademhaling voor een langere periode verstoord. Ongemerkt is je ademhaling vaak hoog en versneld of oppervlakkig of ben je geneigd hem met regelmaat vast te zetten.  Chronische hyperventilatie merk je vaak niet direct op als een ademhalingsstoornis maar kenmerkt zich meer door het krijgen van vage klachten.

Veel voorkomende symptomen bij een acute hyperventilatieaanval zijn:

  • Heel snel en heel diep ademhalen of juist snel en oppervlakkig ademhalen.
  • Een verkrampt gevoel op de borstkas, soms het gevoel van stikken.
  • Transpireren.
  • Een slap gevoel hebben.
  • Snelle of duidelijke hartslag voelen.
  • Duizeligheid.
  • Misselijkheid.
  • Tintelingen rond de lippen.

Bij chronische hyperventilatie zijn de bekendste symptomen:

  • Dezelfde symptomen als acute hyperventilatie, maar minder hevig.
  • Vermoeidheid en lusteloosheid.
  • Algeheel mentaal, maar ook lichamelijke gespannenheid.
  • Hoofdpijn of gevoel van licht in het hoofd voelen.
  • Concentratie- en geheugenproblemen.
  • Spijsverteringsproblemen.

Van een hyperventilatieaanval kun je behoorlijk schrikken. Je kunt verschijnselen in het lichaam ervaren die je niet eerder hebt ervaren, een zeer onprettig gevoel, een gevoel dat je niet direct kan beïnvloeden en een gevoel die je onzeker kan maken over je gezondheid. Dit gevoel van angst of onmacht draagt bij aan een verandering van de stresshormoonspiegel in het bloed wat vervolgens het onprettige gevoel versterkt. De vicieuze cirkel is rond.

Behandeling bij Houding & Bewegen

Omdat hyperventilatie een sterke relatie heeft met stress of angst (vaak voor de hyperventilatie zelf ) zal er nagegaan worden of daar sprake van is. Wanneer dit het geval is, zullen we je begeleiden in het doorbreken van deze angst of het bewust worden van de stress. Belangrijk is dat je jouw reactie op stress herkent. Vervolgens leer je hoe je deze reactie kan ombuigen om de stress/angst en hyperventilatie een halt toe te roepen.

Ondersteunend hierbij zijn de oefeningen m.b.t de. ademhaling-, ontspanning, adequaat houdings- en bewegingspatroon en zo nodig het verbeteren van een specifieke spierconditie (bijvoorbeeld ademhalingsspieren of nek-, schouder-,  rug of bekkenbodemspieren). Je raakt met de ademhaling en ontspanning vertrouwd en leert de oefeningen toe te passen op de momenten die voor jou van belang zijn.

Oefentherapie bij Houding & Bewegen, met of zonder verwijzing, wordt vergoed vanuit de aanvullende verzekering. Zie meer informatie hierover bij tarieven en vergoedingen.